Questions and Answers
Wat is de functie van kenmerkdetectoren in het visuele systeem?
De dorsale stroom van het visuele systeem is verantwoordelijk voor het herkennen van objecten.
False
Wat is het primaire doel van de ventrale stroom in het visuele systeem?
Hogere-ordeverwerking voor bewuste herkenning.
In het visuele systeem vertrekt de informatie vanuit V1 naar de dorsale stroom en de ________ stroom.
Signup and view all the answers
Match de functies met de juiste stroom in het visuele systeem:
Signup and view all the answers
Wat beschrijft het begrip 'retinotopie'?
Signup and view all the answers
Cellen in de lage visuele gebieden hebben grote receptieve velden.
Signup and view all the answers
Wat gebeurt er met de input van het visuele systeem voordat het bewust wordt waargenomen?
Signup and view all the answers
De ________ cortex is betrokken bij de codering van ruimtelijke positie en beweging.
Signup and view all the answers
Welke van de volgende neuronen zijn gespecialiseerd in het detecteren van specifieke stimuli?
Signup and view all the answers
Wat is een voordeel van bepaalde voorwerpen te verstoppen?
Signup and view all the answers
Perceptueel bewustzijn bestaat uit afzonderlijke sensaties zoals helderheid.
Signup and view all the answers
Wat introduceerde Wertheimer in de Gestaltpsychologie?
Signup and view all the answers
De nabijheid is een van de factoren die ___________ groepering bepalen.
Signup and view all the answers
Een nadeel van de Gestaltpsychologie is dat het vaak _____________ is.
Signup and view all the answers
Gestaltpsychologie is steeds populairder geworden door de jaren heen.
Signup and view all the answers
Wat zijn de twee parameters gebruikt in fase 1 van het onderzoek naar groepering?
Signup and view all the answers
De groeperingssterkte neemt exponentieel af in functie van ___________ in die richting.
Signup and view all the answers
Match de nadelen van de Gestaltpsychologie met hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat is een mogelijke oplossing voor de problemen in de Gestaltpsychologie?
Signup and view all the answers
Welke van de volgende illusies vergroot de waarneming van een lijn door de context?
Signup and view all the answers
De Ehrenstein-figuur creëert subjectieve contouren door het combineren van rechte lijnen.
Signup and view all the answers
Noem één neurofysiologische ontdekking met betrekking tot subjectieve contouren.
Signup and view all the answers
De __________-illusie laat zien dat rechte verticale lijnen als krom worden waargenomen.
Signup and view all the answers
Koppel de illusies aan hun juiste beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat is de belangrijkste eigenschap van de Skinner box?
Signup and view all the answers
Operante conditionering versterkt gedrag door zowel positieve als negatieve bekrachtiging.
Signup and view all the answers
Wie ontwikkelde de Skinner box?
Signup and view all the answers
De roman 'Walden Two' gaat over een utopische maatschappij die gebaseerd is op ________.
Signup and view all the answers
Koppel de psychologische concepten aan hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat is de nadruk van cognitieve psychologie?
Signup and view all the answers
Behaviorisme was de dominante stroming in de psychologie in Europa.
Signup and view all the answers
Wat wordt versterkt door positieve bekrachtiging?
Signup and view all the answers
Wat introduceerde Miller, Galanter, en Pribram in hun werk?
Signup and view all the answers
Alan Turing schreef over de Turing machine als een voorloper van de computer.
Signup and view all the answers
Wat was de grote mijlpaal in de cognitieve psychologie in 1956?
Signup and view all the answers
De centrale verwerkingseenheid (CPU) fungeert als een __________ tussen stimulansen en responsen.
Signup and view all the answers
Koppel de onderzoekers aan hun bijdragen:
Signup and view all the answers
Wat was een belangrijke kritiek van Chomsky op Skinner?
Signup and view all the answers
De uitvinding van de computer had geen impact op de experimentele psychologie.
Signup and view all the answers
Wie richtte het Center for Cognitive Studies op in 1960?
Signup and view all the answers
De theorie die de verwerking van informatie door mensen vergelijkt met __________ is een basisconcept in de cognitieve psychologie.
Signup and view all the answers
Wat was het doel van het onderzoek in de cognitieve psychologie?
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijk aspect van de corticale hiërarchie in het visuele systeem?
Signup and view all the answers
De feedback, of top-down verwerking, komt voort uit de verwachtingen van wat er in beeld zal zijn.
Signup and view all the answers
Noem een type verwerking dat optreedt van posterieur naar anterieur in het visuele systeem.
Signup and view all the answers
De processen van ________ aan welke prikkels aandacht moet worden besteed zijn essentieel voor waarneming.
Signup and view all the answers
Koppel de volgende hersengebieden aan hun functies:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende factoren behoort tot de Gestaltwetten voor perceptuele groepering?
Signup and view all the answers
Perceptueel bewustzijn bestaat uit afzonderlijke sensaties zoals helderheid.
Signup and view all the answers
Noem een nadeel van de Gestaltpsychologie.
Signup and view all the answers
De groeperingssterkte neemt exponentieel af in functie van __________ in die richting.
Signup and view all the answers
Koppel de principes van perceptuele groepering aan hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijk onderzoeksaspect in het begrip van perceptuele groepering?
Signup and view all the answers
De Gestaltpsychologie is steeds populairder geworden door de jaren heen.
Signup and view all the answers
Wie introduceerde de Gestaltwetten?
Signup and view all the answers
Onderzoekers gebruikten stippenrasters gekarakteriseerd door basisparallellogram met zijden (van kort naar lang) ____.
Signup and view all the answers
Wat kan een nadeel zijn van de Gestaltwetten?
Signup and view all the answers
Wat gebeurt er bij collineaire facilitatie?
Signup and view all the answers
De sterkte van groeperingseffecten is onafhankelijk van de alineëring tussen elementen.
Signup and view all the answers
Wat is de definitie van textuursegregatie?
Signup and view all the answers
Inhibitie van groepering vindt plaats wanneer nabijheid wordt tegengewerkt door __________ en alineëring.
Signup and view all the answers
Koppel de termen aan hun bijbehorende beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat is een gevolg van laterale maskering?
Signup and view all the answers
Textuursegregatie betekent het creëren van een eenheid binnen een homogeen veld.
Signup and view all the answers
Noem een factor die bijdraagt aan de kans op detectie in een set Gabor patches.
Signup and view all the answers
De faciliteit van groepering is sterker bij __________ en alineëring.
Signup and view all the answers
Koppel de soorten textuur aan hun kenmerken:
Signup and view all the answers
Wat is de impact van oriëntatieruis op de performantie bij de figuur-achtergrond-organisatie?
Signup and view all the answers
Globaal-symmetrische figuren zijn gevoeliger voor lokale verstoring dan asymmetrische figuren.
Signup and view all the answers
Welke cues worden gebruikt om de status van een figuur in het visueel veld toe te kennen?
Signup and view all the answers
Het proces van figuurtoekenning is __________ en onderhevig aan ruis.
Signup and view all the answers
Koppel de onderstaande termen aan hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat blijkt uit onderzoek met Gabor-elementen?
Signup and view all the answers
De figuur-achtergrond-organisatie is altijd eenduidig en niet ambigu.
Signup and view all the answers
De groeperingssterkte neemt __________ af met toenemende afstand tussen elementen.
Signup and view all the answers
Wat is een voordeel van globaal-symmetrische figuren ten opzichte van asymmetrische figuren?
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijk kenmerk van het visueel systeem bij het verwerken van cues?
Signup and view all the answers
Welke van de volgende uitdrukkingen beschrijft het beste perceptuele organisatie?
Signup and view all the answers
Perceptuele groepering heeft geen invloed op hoe we informatie waarnemen.
Signup and view all the answers
Noem twee processen die betrokken zijn bij perceptuele organisatie.
Signup and view all the answers
Perceptuele organisatie betreft processen zoals ________, textuursegregatie en vormperceptie.
Signup and view all the answers
Koppel de processen aan hun beschrijvingen:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende items is GEEN voorbeeld van perceptuele organisatie?
Signup and view all the answers
Perceptuele organisatie is uitsluitend een bottom-up proces.
Signup and view all the answers
De waarneming van schaduw en donkere regio's is onderdeel van ________.
Signup and view all the answers
Wat is de belangrijkste visie van Gustav Fechner op de relatie tussen lichaam en geest?
Signup and view all the answers
Idealisten geloven dat alleen het fysieke bestaat en dat de geest een illusie is.
Signup and view all the answers
Wat is het doel van de Rorschach-inktvlekkentest?
Signup and view all the answers
In de __________ wordt gekeken naar de relatie tussen psychische processen en fysieke systemen.
Signup and view all the answers
Koppel de versies van materialisme en hun betekenissen:
Signup and view all the answers
Wat leidt tot solipsisme volgens het idealisme?
Signup and view all the answers
Mentale processen kunnen volledig worden herleid tot fysieke systemen.
Signup and view all the answers
De centrale veronderstelling van de Rorschach-test is dat elke betekenis in een ____________ prikkel van de persoon zelf komt.
Signup and view all the answers
Noem één belangrijke factor die invloed heeft op interpretatie in de Rorschach-test.
Signup and view all the answers
Wat is een kenmerk van de monistische visie?
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijke ontdekking van Wertheimer in de Gestaltpsychologie?
Signup and view all the answers
De Gestaltpsychologie richt zich uitsluitend op de individuele perceptie zonder rekening te houden met de context.
Signup and view all the answers
Noem een nadeel van de Gestaltpsychologie.
Signup and view all the answers
De __________-illusie laat zien dat rechte verticale lijnen als krom worden waargenomen.
Signup and view all the answers
Koppel de Gestaltwetten aan hun beschrijvingen:
Signup and view all the answers
Wat introduceerde Christian von Ehrenfels in de psychologie?
Signup and view all the answers
Wolfgang Köhler bestudeerde de mentale processen van apen en introduceerde het concept van 'Aha Erlebniss'.
Signup and view all the answers
Noem één van de belangrijke ontdekkingen van Max Wertheimer in de Gestaltpsychologie.
Signup and view all the answers
Kurt Lewin was verantwoordelijk voor de ontwikkeling van _____________.
Signup and view all the answers
Koppel de onderzoekers aan hun bijdragen:
Signup and view all the answers
Wat was een kritiek op de Gestaltpsychologie in de tweede helft van de 20e eeuw?
Signup and view all the answers
Vittorio Benussi had een grote invloed op de ontwikkeling van de Gestaltpsychologie in Italië.
Signup and view all the answers
Beschrijf kort wat 'object of thought' betekent.
Signup and view all the answers
Wat is het belangrijkste concept dat door Thorndike is geïntroduceerd dat de basis vormt voor operante conditionering?
Signup and view all the answers
De Gestaltpsychologie richt zich op de analyse van individuele sensaties.
Signup and view all the answers
Noem een belangrijke vertegenwoordiger van de Graz-school binnen de Gestaltpsychologie.
Signup and view all the answers
De Graz-school en de Berlijn-school binnen de Gestaltpsychologie hebben verschillende opvattingen over ________.
Signup and view all the answers
Koppel de scholen van de Gestaltpsychologie aan hun kenmerken:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende stellingen is een kenmerk van de Berlijn-school?
Signup and view all the answers
De Gestaltpsychologie heeft zijn wortels in het behaviorisme.
Signup and view all the answers
Wat was de reactie van de Gestaltpsychologie op het structuralisme?
Signup and view all the answers
Volgens de wet van effect worden responsen gevolgd door ________ versterkt.
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijk aspect van de Graz-school in vergelijking met de Berlijn-school?
Signup and view all the answers
Welke benadering richt zich op het zoeken naar algemene wetten die voor iedereen gelden?
Signup and view all the answers
Het Hawthorne-onderzoek toonde aan dat betere arbeidsomstandigheden altijd leiden tot hogere arbeidsefficiëntie.
Signup and view all the answers
Wat is pareidolia?
Signup and view all the answers
De psychologie moet zowel ___ als ___ om de menselijke ervaring volledig te begrijpen.
Signup and view all the answers
Koppel de termen aan hun beschrijvingen:
Signup and view all the answers
Wat was een belangrijk resultaat van de Betula-studie?
Signup and view all the answers
Psychologie is een eenvoudige discipline omdat het zich beperkt tot meetbare variabelen.
Signup and view all the answers
Volgens Wilhelm Dilthey, wat is het belangrijkste verschil tussen mens- en natuurwetenschappen?
Signup and view all the answers
De hypthothese in het Hawthorne-onderzoek toonde aan dat ___ ___ de arbeidsefficiëntie verhoogt.
Signup and view all the answers
Welke verklaring betreft de moeilijkheid om ware gedragsdeterminanten in de psychologie te achterhalen?
Signup and view all the answers
Wat is de belangrijkste functie van textuursegregatie?
Signup and view all the answers
Textuursegregatie omvat alleen helderheidsverschillen tussen regio's.
Signup and view all the answers
Noem twee basiskenmerken die gebruikt worden bij textuursegregatie.
Signup and view all the answers
Textuursegregatie maakt gebruik van zowel _______ als _______ om verschillende regio's te onderscheiden.
Signup and view all the answers
Koppel de onderstaande termen aan hun juiste beschrijvingen:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende factoren speelt een rol bij het proces van textuursegregatie?
Signup and view all the answers
Textuursegregatie is enkel gebaseerd op een visuele waarneming van kleuren.
Signup and view all the answers
Wat is een andere term voor het onderscheiden tussen regio’s in een niet-homogeen veld?
Signup and view all the answers
Wat is het belangrijkste kenmerk van ambigue figuren?
Signup and view all the answers
De 'vase-faces'-figuur is een voorbeeld van een ambigue figuur.
Signup and view all the answers
Wie bracht het probleem van ambigue figuren als eerste onder de aandacht?
Signup and view all the answers
De figuur-achtergrond organisatie in het perceptuele systeem kan worden beïnvloed door __________.
Signup and view all the answers
Koppel de volgende termen aan hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat wordt er bedoeld met textuursegregatie?
Signup and view all the answers
Perceptuele organisatie omvat alleen de processen die betrekking hebben op figuur-achtergrondorganisatie.
Signup and view all the answers
Noem twee processen die deel uitmaken van perceptuele organisatie.
Signup and view all the answers
Textuursegregatie helpt bij de organisatie van __________ in visuele stimuli.
Signup and view all the answers
Koppel de volgende voorbeelden aan hun bijbehorende processen:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende opties is een voorbeeld van perceptuele groepering?
Signup and view all the answers
Diepteperceptie is een voorbeeld van hoge-niveau associaties.
Signup and view all the answers
Wat draagt bij aan de perceptuele organisatie van visuele stimuli?
Signup and view all the answers
Perceptuele organisatie is essentieel voor het __________ van fragmentarische stimuli.
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijk aspect van perceptuele organisatie?
Signup and view all the answers
Wat wordt er bedoeld met perceptuele bistabiliteit?
Signup and view all the answers
Lokale percepten zijn altijd gepaard met hoge activatie in hogere corticale gebieden.
Signup and view all the answers
Noem een voorbeeld van een klassieke ambigu figuur.
Signup and view all the answers
Volgens het ____________principe wordt perceptuele organisatie steeds zo eenvoudig mogelijk gemaakt.
Signup and view all the answers
Koppel de principes aan hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat wordt verstaan onder 'contextinvloeden' bij perceptie?
Signup and view all the answers
Het hysterese-effect verwijst naar de vertraagde omslag van een interpretatie naar een andere.
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijk kenmerk van de Boring-figuur in perceptuele waarneming?
Signup and view all the answers
Corticale gebieden coderen enkel voor dat wat ___________ van verwachtingen.
Signup and view all the answers
Wat is het belangrijkste verschil tussen de Gestaltpsychologie en de cognitieve psychologie?
Signup and view all the answers
Welke eigenschappen zijn belangrijk voor textuursegregatie?
Signup and view all the answers
Bewegingsrichting heeft geen invloed op textuursegregatie.
Signup and view all the answers
Noem een hersengebied dat betrokken is bij de verwerking van textuur.
Signup and view all the answers
De ______ frequentie is een belangrijke factor bij textuursegregatie.
Signup and view all the answers
Koppel de volgende eigenschappen aan hun rol in de waarneming:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende factoren helpt bij de codering in hogere visuele gebieden?
Signup and view all the answers
Er is geen interactie tussen verschillende hersendelen bij textuursegregatie.
Signup and view all the answers
Wat is de rol van het feedforward proces in het visuele systeem?
Signup and view all the answers
Textuursegregatie vereist de detectie van specifieke ______ in visualiseerde prikkels.
Signup and view all the answers
Koppel de verwerkingsprocessen aan hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat beschrijft het begrip 'figuur-achtergrondorganisatie'?
Signup and view all the answers
De perceptuele organisatie is alleen gebaseerd op bottom-up processen.
Signup and view all the answers
Welke processen zijn betrokken bij perceptuele organisatie?
Signup and view all the answers
De ______ bepaalt hoe we verschillende elementen in een scène waarnemen en ordenen.
Signup and view all the answers
Koppel de voorbeelden aan hun type perceptuele organisatie:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende factoren beïnvloedt perceptuele groepering volgens Gestaltpsychologie?
Signup and view all the answers
Gestaltpsychologie heeft alleen voordelen en geen nadelen.
Signup and view all the answers
Noem één voordeel van het verstoppen van bepaalde voorwerpen.
Signup and view all the answers
De perceptuele groepering neemt exponentieel af in functie van __________.
Signup and view all the answers
Wat is een probleem van de Gestaltpsychologie volgens de tekst?
Signup and view all the answers
Koppel de Gestaltwetten aan hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Wat gebeurt er met het receptieve veld naarmate men hoger komt in de corticale hiërarchie?
Signup and view all the answers
Feedforward verwerking betreft het proces van verwachting vanuit de hersenen naar de zintuigen.
Signup and view all the answers
Perceptueel bewustzijn bestaat uit gestructureerde gehelen en niet uit afzonderlijke sensaties.
Signup and view all the answers
Welke parameter werd niet genoemd in de fase 1 van het onderzoek naar groepering?
Signup and view all the answers
Wat wordt verstaan onder 'feedforward verwerking' in het visuele systeem?
Signup and view all the answers
Wat is een kenmerk van goed gecontroleerde stimuli in psychofysisch onderzoek?
Signup and view all the answers
De ________ is verantwoordelijk voor het coderen van de ruimtelijke frequentie in het visuele systeem.
Signup and view all the answers
De __________ principes van visuele informatieverwerking zijn belangrijk voor het begrijpen van groepering.
Signup and view all the answers
Koppel de hersengebieden aan hun functies:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende beschrijvingen is niet correct over de corticale hiërarchie?
Signup and view all the answers
De perceptuele processen zijn eenvoudig en rechtlijnig van input naar output.
Signup and view all the answers
Wat is de rol van feedback in de verwerking van visuele informatie?
Signup and view all the answers
Het proces waarbij het brein verwachtingen genereert over visuele input wordt ________ genoemd.
Signup and view all the answers
Welke eigenschap hoort niet bij de 'lage' verwerkingsgebieden zoals V1?
Signup and view all the answers
Welke van de volgende factoren speelt een rol in de figuur-achtergrondorganisatie?
Signup and view all the answers
De toekenning van figuur-status is volledig vastgesteld en niet onderhevig aan ruis.
Signup and view all the answers
Wat is de rol van symmetrie in de figuur-achtergrondorganisatie?
Signup and view all the answers
Het proces van figuurtoekenning is ________, wat betekent dat het afhankelijk is van kans.
Signup and view all the answers
Wat gebeurde er met de performantie van deelnemers bij oriëntatieruis?
Signup and view all the answers
Koppel de elementen aan hun beschrijving binnen het visuele systeem:
Signup and view all the answers
Globaal-symmetrische figuren zijn gevoeliger voor lokale verstoringen dan asymmetrische figuren.
Signup and view all the answers
Wat zijn Gabor-elementen en waarvoor worden ze gebruikt?
Signup and view all the answers
Wat beschrijft het fenomeen van figuur-achtergrondorganisatie?
Signup and view all the answers
De stochastische eigenschappen in visuele perceptie zijn altijd voorspelbaar.
Signup and view all the answers
Wie introduceerde het concept van ambigue figuren in de Gestaltpsychologie?
Signup and view all the answers
De __________ figuur is een bekend voorbeeld van ambigue perceptie en laat zowel een vaas als twee gezichten zien.
Signup and view all the answers
Koppel de termen aan hun beschrijving:
Signup and view all the answers
Welke van de volgende aspecten is kenmerkend voor de ambiguïteit in prikkels?
Signup and view all the answers
Figuur-achtergrondorganisatie kan alleen plaatsvinden in 2D-omgevingen.
Signup and view all the answers
Wat is een gevolg van de ambiguïteit in de prikkel tijdens perceptie?
Signup and view all the answers
Wat gebeurt er tijdens het proces van switching bij ambigue figuren?
Signup and view all the answers
Ambigue figuren exemplificeren perceptuele __________, waar de waarneming van een figuur verandert afhankelijk van context.
Signup and view all the answers
Study Notes
Skinner en Operante Conditionering
- Skinner verfijnt Thorndikes concepten door de ontwikkeling van de Skinner box, waarin duiven door juiste responsen food als beloning krijgen.
- Introduceert het leerprincipe van de Law of Effect: gedrag wordt versterkt door positieve bekrachtiging (beloning) en afzwakt door negatieve bekrachtiging (straf).
- Ontwikkelt gedragsmodificatieprogramma's voor zowel dieren (bijv. pingpongtraining) als mensen (gedragstherapie).
- Schrijft de roman "Walden Two", die een utopische maatschappij beschrijft gebaseerd op gedragsmodificaties.
Cognitieve Psychologie
- Cognitieve psychologie richt zich op informatieverwerking en is de meest dominante stroming binnen de psychologie.
- Begon in Europa, waar behaviorisme nooit zo sterk was; belangrijk voor het begrijpen van grammaticale structuren in taal.
- Miller, Galanter en Pribram introduceren het TOTE-model: Test-Operate-Test-Exit, waarmee complexe gedragsplannen mogelijk zijn.
- Ontwikkelingen in computerwetenschappen beïnvloeden de cognitieve psychologie, met bijdragen van Alan Turing, John von Neumann, Claude Shannon, en Norbert Wiener.
- 1956 markeert een keerpunt in de cognitieve psychologie met belangrijke publicaties van Miller, Bruner, en Chomsky.
- Chomsky's kritiek op Skinner (1959) leidt tot de oprichting van het Center for Cognitive Studies in Harvard (1960).
Visuele Informatieverwerking
- Psychologische verwerking wordt gezien als een informatieverwerking tussen stimuli (S) en responsen (R), met een centrale verwerkingseenheid (CPU).
- Specifieke neuronen functioneren als kenmerkdetectoren, verantwoordelijk voor basale kenmerken van stimuli (bijvoorbeeld oriëntatie en beweging).
- De visuele cortex is hiërarchisch en modulair georganiseerd, met de dorsale stroom ('waar') en ventrale stroom ('wat').
Perceptuele Groepering
- Wertheimer introduceert Gestaltwetten die factors zijn voor perceptuele groepering: nabijheid, gelijkheid, continuïteit, en gemeenschappelijk lot.
- Kritiek op Gestaltpsychologie vanwege gebrek aan precisie en te veel verschillende wetten; wetenschap heeft sindsdien meer gevorderd.
- Groepering is nu theoretisch onderbouwd met goed gecontroleerde experimenten, wat leidt tot inzichten in neurofysiologie en psychofysica.
Illusies en Perceptionele Vertekening
- Klassieke geometrische illusies tonen de invloed van context op waarneming, zoals de Müller-Lyer-illusie en de Jastrow-illusie.
- Subjectieve contouren zijn waarnemingen van randen zonder fysiek helderheidsverschil, geïllustreerd door de Ehrenstein-figuur en Kanizsa-driehoek.
- Neurofysiologisch onderzoek toont aan dat V2-cellen in de hersenen reageren op subjectieve contouren, wat leidt tot de evolutie van ons begrip van visuele perceptie.
Conclusie
- De combinatie van neurale activatie en context beïnvloedt hoe we stimuli waarnemen; perceptueel bewustzijn is gebaseerd op georganiseerde gehelen in plaats van op afzonderlijke sensaties.
Waarneming en Perceptuele Processen
- Waarneming is een complex samenspel van verschillende processen, waarbij de wisselwerking tussen bottom-up en top-down benaderingen essentieel is.
- Bottom-up verwerking betreft het registreren van stimuluskenmerken, terwijl top-down verwerking beïnvloed wordt door eerdere kennis en verwachtingen.
- Perceptuele organisatie is het proces van het organiseren van fragmentarische stimuli in grotere, gestructureerde gehelen.
Perceptuele Organisatie
- Het organiseren van losse fragmenten is cruciaal, zoals het onderscheid maken tussen voorgrond en achtergrond in zwart-witte elementen.
- Camouflage en natuurlijke scènes tonen de noodzaak van perceptuele organisatie aan.
- Perceptueel bewustzijn bestaat uit georganiseerde gehelen, niet uit willekeurige sensaties.
Perceptuele Groepering
- Wertheimer introduceerde Gestaltwetten elementen zoals nabijheid, gelijkheid, continuïteit, en gemeenschappelijk lot.
- Kritiek op Gestaltpsychologie: te veel verschillende wetten en onvoldoende precisie.
- De moderne wetenschap biedt een theoretisch kader met gecontroleerde experimenten die de groeperingsprincipes in een ecologische context plaatsen.
Onderzoek naar Groepering
- Fase 1: Stippenrasters gebruikt om de effectiviteit van oriëntatie bij nabije voorwerpen te onderzoeken.
- Groeperingssterkte neemt exponentieel af naarmate de afstand tussen elementen toeneemt.
- Recent onderzoek toont de rol van symmetrie bij groepering, met gebruik van Gabor displays om de effectiviteit van groepering te meten.
Figuur-Achtergrond Organisatie
- Het toekennen van figuur-status aan een regio is een ambigu proces dat afhankelijk is van visuele aanwijzingen.
- Cues bij figuur-achtergrond organisatie worden beïnvloed door ruis en zijn onderhevig aan de Pure Distance Law.
- Combinatie van groeperingsprincipes zoals similariteit en continuïteit zijn cruciaal voor het begrijpen van perceptie.
Textuursegregatie
- Textuursegregatie betreft het onderscheiden van verschillende gebieden binnen een niet-homogeen veld, gebaseerd op variaties in kenmerken zoals helderheid en kleur.
- Perceptuele groepering vindt plaats binnen regio's door onderlinge similariteit, terwijl segregatie op basis van dissimilariteit plaatsvindt.
Corticale Hiërarchie
- In hogere hersengebieden neemt de specialisatie toe, met specifieke gebieden voor gezichtsherkenning en plaatsdetectie.
- Er is een sterke connectie tussen hersendelen, wat invloed heeft op feedforward (bottom-up) en feedback (top-down) processen.
- Het merkbare interactie tussen de verschillende verwerkingstappen onderstreept de complexiteit van waarnemingsprocessen.
Voorlopige Conclusie
- Waarneming omvat meerdere verwerkingsprocessen, waarbij input en output verschillende tussenstappen vereisen.
- Low-level registratie betreft de initiële stimulatie en decodering van simpele neurale responsen binnen receptieve velden.
Intentioneel bestaan
- Intentioneel bestaan verwijst naar objecten van gedachten, zoals een eenhoorn of roze olifant.
- Meinong's Jungle bevat voorbeelden van exotische dieren om intentioneel bestaan te illustreren.
Christian von Ehrenfels
- Studeerde bij Brentano in Wenen en Meinong in Graz.
- Introduceerde de term ‘Gestalt’ in psychologie en filosofie, met nadruk op emergente eigenschappen.
- Voorbeeld: een melodie is meer dan de som van individuele noten.
Belangrijke psychologen in de Gestaltpsychologie
-
Max Wertheimer
- Ontdekte in 1912 de phi motion, een vorm van schijnbare beweging die de basis vormt voor de Gestaltpsychologie.
- Bewees dat waarneming niet enkel gebaseerd is op elementaire waarnemingen.
- Had een grote invloed op latere generaties van psychologen in de VS.
-
Kurt Koffka
- Studeerde filosofie in Berlijn en was assistent van Wertheimer.
- Belangrijk voor het theoretisch uitdiepen van Wertheimer's ontdekkingen.
- Schreef het invloedrijke boek "Principles of Gestalt Psychology".
-
Wolfgang Köhler
- Bestudeerde recht en exacte wetenschappen met focus op ‘mentality of apes’.
- Introduceerde het concept van Aha-Erlebnis, cognitief inzicht dat plotseling verschijnt.
Tweede generatie van de Gestaltpsychologie
- Kurt Lewin: ontwikkelde groepsdynamica.
- Rudolf Arnheim: bracht Gestaltdenken naar kunst en kunsttheorie.
- Fritz Heider: invloedrijk in sociale psychologie met zijn attributietheorie.
Vermindering van dominantie
- Halverwege de 20e eeuw verminderde de invloed van Gestaltpsychologie door vaagheid van concepten en experimentele uitdagingen.
- Positieve gevolgen waren de focus op perceptuele organisatie en de rol van niet-lineaire interacties in het brein.
Behaviorisme
- Begin 20e eeuw met focus op stimuli en responsen, met John B. Watson als voorgrondfiguur.
- Introspectie werd als onwetenschappelijk beschouwd, gedrag wordt enkel door observeerbare entiteiten bestudeerd.
Verschillende filosofische benaderingen
- Materialisme: alleen het fysische bestaat; leidt tot reductionisme.
- Idealisme: werkelijkheid is subjectief kennen; kan leiden tot solipsisme.
- Gustav Fechner promootte monisme: fysische en psychische processen zijn twee facetten van dezelfde entiteit.
Hedendaagse opvatting
- Mentale processen zijn gebonden aan fysische systemen, maar zijn niet volledig herleidbaar.
- Psychologie bestudeert gedrag en invloedrijke factoren, waarbij complexe interacties centraal staan.
Voorbeelden van complexe wisselwerkingen
- Rorschach-inktvlekkentest: projecteert persoonlijkheid door interpretatie van ambiguïteit.
- Hawthorne-onderzoek: effect van sociale erkenning op arbeidsefficiëntie; verborgen variabelen zijn cruciaal in gedragsonderzoek.
- Betula-studie: onderzoekt leeftijd en succes met lange termijn en cross-sectionele data.
Wilhelm Dilthey
- Maakte onderscheid tussen mens- en natuurwetenschappen.
- Menswetenschappen onderzoeken complexe menselijke ervaringen die niet eenvoudig te reduceren zijn.
Edward Thorndike
- Pionier in het gebruik van dieren in psychologisch onderzoek.
- Uitvinder van de Law of Effect: succesvolle responsen worden versterkt, wat de basis vormt voor operante conditionering.
Overgang van 19e naar 20e eeuw
- Onvrede met structuralisme leidde tot de opkomst van Gestaltpsychologie in Europa en behaviorisme in Amerika.
- Gestaltpsychologie is holistisch, terwijl behaviorisme atomistisch is, maar beiden zijn experiëntieel.### Hoofdstuk 1: Situering Psychologie en Functieleer
- Psychologie is ontstaan uit de Griekse woorden 'psyche' (ziel, geest) en 'logos' (woord), wat leidt tot de definitie zielkunde of wetenschap van de geest.
- Historisch gezien is de geest gescheiden van het lichaam.
- Plato stelde dat de geest niet onderhevig is aan dezelfde wetten als het lichaam, wat het concept van vrije wil impliceert.
- René Descartes introduceerde het onderscheid tussen 'res cogitans' (denkende substantie) en 'res extensa' (uitgebreide substantie), wat het dualisme in de psychologie bevestigt.
Hoofdstuk 2: Waarneming
- De basisnoties van het oog en het visuele brein vormen de grondslag voor begrijpen van waarneming.
- Perceptuele organisatie speelt een cruciale rol bij hoe we visuele informatie structureren.
- Ambiguïteit door onderdeterminatiedefinities leidt tot verschillende interpretaties van visuele informatie.
- Semantische interpretatie van objecten en scènes is essentieel voor hoe we deze waarnemen en begrijpen.
- Diverse alternatieve theoretische denkkaders bieden verschillende perspectieven op waarneming en interpretatie.
Hoofdstuk 3: Geheugen
- Geheugen wordt bestudeerd vanuit een historisch perspectief, waarbij de ontwikkeling en theorieën worden onderzocht.
- Het modaal model van het geheugen beschrijft hoe informatie wordt verwerkt en opgeslagen.
- Alternatieven voor het modaal model worden besproken, waarbij nieuwe inzichten in geheugenwerking worden gepresenteerd.
- Het langetermijngeheugen omvat verschillende soorten informatieopslag en -herinnering.
- De betrouwbaarheid van het geheugen is een belangrijk onderzoeksgebied, met variaties in hoe goed mensen daadwerkelijk dingen herinneren.
Hoofdstuk 4: Aandacht
- Selectieve aandacht is een kernconcept in hoe we ons richten op specifieke stimuli terwijl we andere negeren.
- Spatiale aandacht betreft hoe visuele informatie in de ruimte wordt behandeld en georganiseerd.
- Integratie van informatie is essentieel voor een coherente waarneming.
- Inattentional blindness beschrijft fenomenen waarbij belangrijke informatie over het hoofd wordt gezien door gebrek aan aandacht.
Hoofdstuk 5: Samenhang
- Mentale verbeelding staat centraal in ons denkproces en onze creativiteit.
- Priming verwijst naar de onbewuste voorbereiding van een individu om bepaalde informatie sneller te verwerken.
- Onderwerpen als mentale functies worden geëxploreerd via verschillende oefeningen en experimenten, zoals het spelletje 20 Questions.
- Theoretische en praktische integratiepogingen trachten inzicht te geven in de samenhang tussen verschillende psychologische processen en hun toepassingen in real-life situaties.
Groter Wordende Afstand en Pure Distance Law
- Combinering van Pure Distance Law met andere groeperingsprincipes zoals similariteit en continuïteit.
- Gabor patches worden gebruikt, in plaats van stippen, en worden vaak toegepast in receptieve velden van eenvoudige cellen.
- Interactie tussen Gabor patches leidt tot fenomenen zoals laterale maskering en collineaire facilitatie, afhankelijk van de afstand tussen patches.
Laterale Maskering en Collineaire Facilitatie
- Laterale maskering: moeilijkheid in detectie van Gabor patches bij laag contrast in aanwezigheid van buren op korte afstand.
- Collineaire facilitatie: verbeterde detectie bij buren op langere afstand, zelfs bij laag contrast.
- Facilitatie vindt plaats bij nabijheid samen met similariteit en alineëring, terwijl inhibitie optreedt wanneer nabijheid tegengestaan wordt door similariteit.
Alineëring en Detectietijd
- Sterkte van effecten hangt af van de alineëring van patches, met implicaties voor zoektijd en detectiekans.
- Voorbeeld van snake detection: het herkennen van krommingen in een chaos van Gabor patches.
Algemeen Besluit over Groeperingsmechanismen
- Association field als een basaal groeperingsmechanisme waarbij elementen elkaar aantrekken op basis van afstand en continuïteit.
- Groepering gefaciliteerd door nabijheid, similariteit en alineëring; inhibitie door tegenwerkende factoren.
Textuursegregatie
- Textuursegregatie maakt onderscheid tussen regio's in een niet-homogeen veld gebaseerd op basiskenmerken zoals helderheid, contrast en kleur.
- Perceptuele groepering binnen regio's door onderlinge similariteit, segregatie door dissimilariteit tussen regio’s.
- Diverse modellen en taken kunnen de perceptie van textuur beïnvloeden, waaronder discriminatie en detectie.
Perceptuele Organisatie
- Perceptuele organisatie helpt fragmentarische stimuli te organiseren in grotere gehelen, met voorbeelden zoals camouflages en Gabor displays.
- Codering van visuele informatie gebeurt voornamelijk in lage corticale gebieden (V1 en V2), terwijl hogere gebieden complexere vormen verwerken.
Verwerkingsprocessen in Waarneming
- Onderverdeling in low-level registratie en high-level associaties, waarbij interactie essentieel is tussen verschillende hersendelen.
- Feedforward (bottom-up) en feedback (top-down) verwerking interfereren met elkaar als onderdeel van het waarnemingsproces.
Ambiguïteiten en Theoretische Implicaties
- Fundamentele verschillen tussen Gestaltpsychologie en cognitieve psychologie m.b.t. autonome organisatieprocessen en waarneming.
- Goodnessprincipe (simpliciteitsbeginsel) versus likelihoodprincipe (waarschijnlijkheidsbeginsel) met betrekking tot perceptuele interpretatie.
Klassieke Ambiguïteiten en Contexteffecten
- Ambigue figuren zoals de duck-rabbit en de Boring-figuur laten zien hoe context invloed heeft op perceptie.
- Hysterese-effect en sequentiële aanbiedingen laten zien dat interpretatie onderhevig is aan wisselende invloeden.
Edgar Rubin en Ambiguïteit in Perceptie
- Rubin introduceerde het concept van figuur-achtergrond-ambiguïteit met de 'vase-faces'-figuur.
- Switching tussen verschillende percepten van ambigue figuren illustreert de dynamiek van perceptuele organisatie en het niet kunnen zien van twee percepten tegelijkertijd.
Bottom-up en Top-down Processen
- Recente onderzoeken tonen de wisselwerking tussen bottom-up en top-down processen aan.
- Symmetrie speelt een belangrijke rol naast factoren zoals proximiteit bij perceptuele verwerking.
- Gabor displays werden gebruikt waarbij Gabor-elementen een gesloten figuur vormen, aangetast door oriëntatieruis.
- Deelnemers moesten bepalen welke van twee kort gepresenteerde stimuli een figuur bevatte, met afname in performantie door oriëntatieruis.
- Globaal-symmetrische figuren zijn beter bestand tegen lokale verstoringen dan asymmetrische figuren.
Figuur-Achtergrond-Organisatie
- Figuur-achtergrond-organisatie is intrinsiek ambigu en afhankelijk van aanwijzingen die door het visueel systeem worden verwerkt.
- Toekenning van figuur-status aan regio’s in het visueel veld hangt af van stochastische processen en specifieke stimuluseigenschappen.
- Centrale delen in de visuele waarneming worden gecodeerd in lagere hersengebieden (V1 en V2), terwijl perifere delen in hogere gebieden geregistreerd worden.
- Naarmate men hogere gebieden bereikt, neemt de specialisatie toe; specifieke gebieden zijn verantwoordelijk voor gezichts- en plekherkenning.
Waarneming en Verwerkingsprocessen
- Waarneming is een complex samenspel van verschillende verwerkingsprocessen tussen input en output.
- Proces omvat low-level-registratie, decodering van eenvoudige neurale responsen en het organiseren van visuele elementen in betekenisvolle gehelen.
- Perceptueel bewustzijn bestaat uit georganiseerde gehelen (Gestalten) in plaats van losse sensaties.
Perceptuele Groepering
- Gestaltwetten, geïntroduceerd door Wertheimer, omvatten principes zoals nabijheid, gelijkheid, continuïteit en gemeenschappelijk lot.
- Er zijn echter beperkingen aan Gestaltwetten, waaronder te veel verschillende wetten en onvoldoende precisie.
- Huidige wetenschap heeft sterke theoretische kaders ontwikkeld met goed gecontroleerde stimuli en psychofysische experimenten.
Onderzoek naar Groepering
- Fasen in onderzoek naar groepering omvatten gebruik van stippenrasters om perceptuele oriëntatie van patronen vast te stellen.
- Relatieve keuze voor oriëntatie daalt exponentieel bij toenemende relatieve afstand tussen elementen.
- Ambiguïteit op stimulusniveau leidt tot perceptuele multistabiliteit, zichtbaar in verschillende interpretaties van beelden.
Ambigue Figuren
- Edgar Rubin vestigde de aandacht op ambigue figuren met de vase-faces illustratie, die de strijd om de rand (border-ownership) benadrukt.
- Switching tussen percepten van ambigue figuren is een dynamisch proces, met implicaties voor de zelforganisatie van het brein als niet-lineair systeem.
Registratie en Associaties
- Mid-level-registratie omvat perceptuele groepering, figuur-achtergrondorganisatie en diepteperceptie.
- High-level-associaties betreffen betekenisgeving, identificatie, categorisatie en emotionele associaties.
Conclusie
- Waarneming is een complex samenspel van bottom-up en top-down verwerkingsprocessen.
- Interacties tussen deelprocessen en dynamiek zijn cruciaal voor de perceptuele organisatie.
Studying That Suits You
Use AI to generate personalized quizzes and flashcards to suit your learning preferences.
Description
Ontdek de concepten van B.F. Skinner en zijn verfijning van Thorndikes methoden. Dit quiz behandelt operante conditionering, het gebruik van bekrachtiging en de impact op gedrag. Test je kennis over de Skinner box en het leerprincipe van de wet van effect.