Questions and Answers
Wat is de maximaal te onthouden hoeveelheid stimuli zonder extra blokken te gebruiken volgens de spantaak?
Welke van de volgende termen beschrijft geheugen dat onbewuste vaardigheden reflecteert?
Wat gebeurt er met de herinnering na verloop van tijd volgens de vergeetcurve?
Welke van de volgende geheugenachtige problemen wordt NIET genoemd in de bibliotheekmetafoor?
Signup and view all the answers
Wat is een voorbeeld van een declaratief geheugen?
Signup and view all the answers
Wat wordt bedoeld met het secundaire geheugen?
Signup and view all the answers
Welke van volgende beweringen over semantische dementie is correct?
Signup and view all the answers
Wat is de rol van herhaald leren volgens de vergeetcurve?
Signup and view all the answers
Wat toont het experiment van Rubin en Schulkind aan over herinneringen bij oudere volwassenen?
Signup and view all the answers
Wat wordt beschreven als de 'reminiscentiebult'?
Signup and view all the answers
Wat impliceert Ebbinghaus' onderzoek over vergeten?
Signup and view all the answers
Welke functie heeft het kortetermijngeheugen volgens de inhoud?
Signup and view all the answers
Wat was de instructie aan groep 1 in het experiment van Rubin en Schulkind?
Signup and view all the answers
Wat beschrijft het concept van 'chunking' in relatie tot het kortetermijngeheugen?
Signup and view all the answers
Welke verklaring biedt D’Esposito en Postle over het werkgeheugen?
Signup and view all the answers
Welk model wordt als te simplistisch beschouwd in zijn uitleg van informatieoverdracht van KTG naar LTG?
Signup and view all the answers
Wat houdt 'catastrofale interferentie' in binnen neurale netwerken?
Signup and view all the answers
Wat is de rol van de hippocampus in het leren en onthouden?
Signup and view all the answers
Wat stelt het onderzoek van Daneman en Carpenter over leesspan en tekstbegrip?
Signup and view all the answers
Wat betekent 'neurons that fire together, wire together' in het kader van geheugen?
Signup and view all the answers
Wat is een cruciaal aspect van de informatieoverdracht van werkgeheugen naar lange termijn geheugen?
Signup and view all the answers
Welke conclusie trekken onderzoekers over de capaciteit van het kortetermijngeheugen?
Signup and view all the answers
Wat blijkt uit het onderzoek naar de trainingsmogelijkheden van werkgeheugen?
Signup and view all the answers
Wat is de functie van sensorische geheugen?
Signup and view all the answers
Wat kan de capaciteit van het korte termijngeheugen beïnvloeden?
Signup and view all the answers
Wat is een kenmerk van de seriële positiecurve?
Signup and view all the answers
Welke functie vervult de centrale verwerker in het werkgeheugenmodel?
Signup and view all the answers
Wat is het doel van articulatorische suppressie in experimenten met KTG?
Signup and view all the answers
Wat maakt de fonologische lus een belangrijk onderdeel van het werkgeheugen?
Signup and view all the answers
Hoe verschilt het lange termijngeheugen van het korte termijngeheugen?
Signup and view all the answers
Wat is het effect van de vergeetcurve op het korte termijngeheugen?
Signup and view all the answers
Welke stap in het geheugenproces is verantwoordelijk voor het voorlopig vastleggen van informatie in de hippocampus?
Signup and view all the answers
Wat is het belangrijkste voordeel van dubbele codering volgens Paivio?
Signup and view all the answers
Wat beschrijft het concreetheidseffect in de context van geheugenverwerving?
Signup and view all the answers
Welke verwerkingsniveaus heeft de theorie van Craik en Tulving betrekking op?
Signup and view all the answers
Wat kent het enactment effect toe in relatie tot geheugen?
Signup and view all the answers
Welke van de volgende representaties wordt niet genoemd als deel van de drie soorten codering?
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijk effect van hercoderen en organiseren tijdens de verwervingsfase?
Signup and view all the answers
In welke context is het experiment van Chase en Simon relevant?
Signup and view all the answers
Wat is een essentieel kenmerk van de methode der loci bij geheugensteuntjes?
Signup and view all the answers
Wat beschrijft de term 'gedistribueerde representaties' in de context van het geheugen?
Signup and view all the answers
Wat is een mogelijke functie van informatieverlies binnen het geheugen?
Signup and view all the answers
Wat zijn kapstokwoorden in het kader van geheugensteuntjes?
Signup and view all the answers
Wat impliceert het concept van een adresgebaseerde representatie in het geheugen?
Signup and view all the answers
Wat is het gevolg van proactieve interferentie binnen het geheugen?
Signup and view all the answers
Wat is een mogelijke uitkomst van de OSLORO-methode bij het leren?
Signup and view all the answers
Wat houdt hypermnesie in binnen de context van herinneringen?
Signup and view all the answers
Wat is een gevolg van associatieve zoektocht bij het oproepen van herinneringen?
Signup and view all the answers
Welke conclusie kan getrokken worden over de relatie tussen context en herinnering volgens het onderzoek van Godden en Baddeley?
Signup and view all the answers
Welke voorwaarde is NIET genoemd als essentieel voor contexteffecten bij herinnering?
Signup and view all the answers
Wat was een belangrijke bevinding van het experiment waarbij mensen een verbale versus non-verbale taak uitvoerden?
Signup and view all the answers
Welke uitspraak over oproepaanwijzingen en herinnering is waar?
Signup and view all the answers
Wat is een mogelijke verklaring voor de afwezigheid van contexteffecten zoals gevonden door Koens?
Signup and view all the answers
Welke uitspraak beschrijft het isolatie-effect in het geheugen het beste?
Signup and view all the answers
Wat wordt verstaan onder flitslicht-herinneringen?
Signup and view all the answers
In welke situatie kan een herinnering het beste worden opgeroepen volgens de principes van Wang en McClelland?
Signup and view all the answers
Wat houdt de blijvende open vraag over geheugen in?
Signup and view all the answers
Welke van de volgende stellingen over herinneringsactivatie is correct?
Signup and view all the answers
Wat is het belangrijkste verschil tussen anterograde en retrograde amnesie?
Signup and view all the answers
Wat kan een oorzaak zijn van retroactieve interferentie in herinneringen?
Signup and view all the answers
Wat gebeurt er vaak met herinneringen van kinderen die zijn blootgesteld aan frequent seksueel misbruik?
Signup and view all the answers
Welke functie heeft het impliciete geheugen in tegenstelling tot het episodische geheugen?
Signup and view all the answers
Wat is een kenmerk van het geheugen van patiënt HM na de verwijdering van de hippocampus?
Signup and view all the answers
Wat is een mogelijk gevolg van functionele amnesie?
Signup and view all the answers
Wat houdt posttraumatische stresstoornis in het kader van geheugenherschrijving in?
Signup and view all the answers
Welke theorie kan verklaren waarom kinderen zich weinig kunnen herinneren van voor hun derde levensjaar?
Signup and view all the answers
Wat is een kenmerk van de effecten van alcoholisme op het geheugen, zoals gezien bij het syndroom van Korsakoff?
Signup and view all the answers
Wat is een mogelijke oorzaak van vergeten in het lange termijngeheugen?
Signup and view all the answers
Hoe beïnvloedt de tijd tussen gebeurtenissen de herinnering volgens het onderzoek van Jenkins en Dellenbach?
Signup and view all the answers
Wat is het effect van toetsen op het geheugen volgens het toetseneffect?
Signup and view all the answers
Wat is de rol van interferee bij het oproepen van herinneringen?
Signup and view all the answers
Wat onthult het experiment met autobiografische herinneringen over de reconstructie van herinneringen?
Signup and view all the answers
Wat is een belangrijke bevinding van de onderzoeken van Roediger en Karpicke over studiemethoden?
Signup and view all the answers
Wat is volgens Bartlett het effect van organisatieschema's op herinneringen?
Signup and view all the answers
Waarom zijn ooggetuigenverklaringen vaak onbetrouwbaar?
Signup and view all the answers
Wat beschrijft 'retroactieve interferentie'?
Signup and view all the answers
Wat wordt er bedoeld met 'valse herinneringen'?
Signup and view all the answers
Waarom was de groep die sliep na het leren beter in het herinneren?
Signup and view all the answers
Wat kunnen de gevolgen zijn van niet-zinvolle activiteiten tussen het leren en het herinneren?
Signup and view all the answers
Hoe worden schemata beïnvloed volgens de theorie van herinnering?
Signup and view all the answers
Wat kan de impact zijn van herhaalde toetsen op de leerprestaties?
Signup and view all the answers
Study Notes
Informatie en Geheugen
- Gewaarwording, waarneming en aandacht zijn essentiële processen in informatieverwerking.
- Geheugen omvat het leren, opslaan en ophalen van nieuwe informatie.
De Reministentiebult
- Experiment van Rubin en Schulkind toont aan dat oudere volwassenen (73 jaar) vooral recente herinneringen ophalen.
- Groep 1 kreeg instructies om diep te graven naar vroege herinneringen, terwijl Groep 2 geen instructies kreeg.
- Resultaat: meerderheid van herinneringen behelst recente geschiedenis; vrijwel geen herinneringen voor de eerste 3 levensjaren.
- Reministentiebult: Actieve herinneringen zijn talrijker tussen 10-30 jaar dan tussen 30-60 jaar, een cruciale levensfase met belangrijke keuzes.
- De kwaliteit van herinneringen hangt niet alleen van tijd af, maar ook van het vermogen om ze op te halen.
Bevindingen van Ebbinghaus
- Ebbinghaus onderzoekt hoeveel en hoe snel mensen vergeten; vergeten is geen volledig verlies.
- Gebruik van zinloze lettergrepen om te onderzoeken wat er te onthouden is zonder eerdere ervaringen.
- Maximale onthoudcapaciteit ligt rond 7 eenheden; meer informatie vereist langere herhaling.
Vergeetcurve
- Ebbinghaus testte herinneringen met behulp van cues op verschillende tijdstippen (uur, dag, week, maand).
- Vergeetcurve: herinneringen dalen naarmate de tijd toeneemt.
- Geen herinnering betekent niet altijd vergeten; besparingsmethode meet hoeveel herhalingen nodig zijn om opnieuw te leren.
- Herhaald leren vermindert het aantal benodigde beurten; besparing is nooit 0.
Geheugensystemen
- Primaire geheugen (afstand, KTG/WG): Kortetermijngeheugen voor informatie en gedachten.
- Secundaire geheugen (LTG): Opslag voor eerdere ervaringen, onderverdeeld in:
- Niet-declaratief (impliciet) geheugen: Onbewuste vaardigheden die zich uiten in gedrag.
- Declaratief (expliciet) geheugen: Bewuste herinnering van feiten en gebeurtenissen.
- Episodisch geheugen: Gebeurtenissen uit eigen ervaringen (autobiografisch).
- Semantisch geheugen: Feiten en kennis over de wereld, los van tijd en plaats.
Case Study: Semantische Dementie
- Verminderd begrip van de wereld tot kinderlijk niveau; basiskennis blijft bewaard, maar specifieke herkenning niet.
- Episodisch geheugen blijft intact terwijl semantisch geheugen aangetast is, wat bewijst dat tijd niet de enige variabele is in vergeetprocessen.
Metaforen en Geheugen
- Bibliotheekmetafoor:
- Verwervingsprobleem: boek nooit aangeschaft.
- Bewaringsprobleem: boek is aangeschaft, maar niet meer beschikbaar.
- Oproepingsprobleem: boek in collectie, maar niet terug te vinden.
- Computersystemen:
- HD als secundair geheugen (LTG) voor blijvende opslag.
- RAM als kortetermijngeheugen (KTG/WG) voor actieve verwerking van informatie.
Het Geheugenmodel van Atkinson en Shiffrin
Sensorische Geheugen
- Bestaat apart voor elk zintuig.
- Houdt veel informatie voor een zeer korte tijd vast voor verwerking.
Zicht - Iconische Geheugen
- Onderzoek door Sperling: plaat met 3x4 letters gepresenteerd gedurende 50 ms.
- Vrije herinnering resulteert in ca. 4 items.
- Bij gebruik van een cue (toon) kunnen bijna alle items na 10 seconden worden herinnerd.
- Na 1 seconde is de vrije herinnering aanzienlijk verminderd, wat wijst op een snel vervagend opslagsysteem.
Gehoor - Echoische Geheugen
- Informatie blijft iets langer beschikbaar (2 à 4 seconden).
- Evolutie kan oorzaak zijn; auditieve info is vaak minder lang beschikbaar in de omgeving.
Korte Termijn Geheugen (KTG)
- Beperkte capaciteit, volgens Miller kunnen 5-9 getallen of woorden worden onthouden.
- Verlies van informatie is snel, gedemonstreerd via de Brown-Peterson taak: 12 seconden leiden tot quasi volledig verval na drie woorden te zien.
- Apen beschikken over een beter KTG dan mensen, maar mensen hebben een beter ontwikkeld lange termijn geheugen (LTG).
Lange Termijn Geheugen (LTG)
- Heeft een onbeperkte capaciteit, met trager verval in vergelijking tot KTG (uren/dagen versus seconden).
- Herhaling van informatie is essentieel voor de overdracht van KTG naar LTG.
- Glanzer en Cunitz ontdekten de seriële positiecurve:
- Voorrangseffect: eerste items worden beter onthouden door herhaling.
- Recentheidseffect: nieuwe items blijven beter hangen in KTG.
Verdere Ontwikkelingen in de Geheugentheorieën van KTG naar Werkgeheugen (WG)
- Model van Baddeley en Hitch: introduceert actieve processen naast passieve opslag.
- WG bewaart interessante informatie uit de omgeving en LTG voor korte tijd.
- Onderscheid tussen verschillende deelprocessen: aandacht verdelen, afleiding onderdrukken.
Deelprocessen van WG
- Fonologische lus: ondersteunt verbaal herhalingsproces.
- Visuele opslagplaats: bewerkt visuele informatie.
- Centrale verwerker: coördinatie van geheugenprocessen en aandacht.
Betekenis van Chunking
- Chunking: informatie in betekenisvolle eenheden organiseren.
- Capaciteit van WG wordt vaak als 4 representaties geschat, in tegenstelling tot Miller's 7.
- Belang van herkenning en interpretatie door LTG in chunking.
Realistische Kijk op Informatieoverdracht van KTG naar LTG
- Vorige modellen zoals Atkinson en Shiffrin zijn te simplistisch; alleen herhaling in KTG wordt niet genoeg geacht.
- Neurale netwerken als het computermodel dat hersenwerking simuleert.
Neurale Connecties
- Informatie wordt opgeslagen in verbindingen tussen neuronen, niet in individuele neuronen.
- Probleem van catastrofale interferentie bij het aanleren van nieuwe informatie.
Rol van de Hippocampus
- Snelle opslag versus geleidelijke integratie van informatie.
- Twee netwerken in de hippocampus: netwerk 1 voor snelle opslag, netwerk 2 voor geleidelijke toevoeging van oude info.
Grootte van Werkgeheugen
- Er zijn systematische individuele verschillen in WG-capaciteit.
- Verband tussen analytische intelligentie en WG-capaciteit: betere informatieverwerking kan bijdragen aan betere verbandlegging.
- WG training leidt niet tot algemene verbeteringen in geheugen, enkel taakspecifieke vooruitgang.
Geheugenproces en Informatieverwerving
- Geheugenproces bestaat uit drie stappen: verwerving (codering), bewaren, en oproepen.
- Verwerving vereist initiële leren en codering van informatie.
- Bewaren omvat neuronale veranderingen die geheugensporen creëren, met tijdelijke opslag in de hippocampus en integratie in corticale netwerken.
- Oproepen gebeurt door informatie die mogelijk verloren is of moeilijk te herstellen is.
Hercoderen en Organisatie
- Hercoderen en organiseren van informatie verhoogt verwervingsniveaus en maakt reconstructie met lange-termijn geheugen (LTG) mogelijk.
- Chase en Simon's experiment toont aan dat experts betere herinneringen hebben aan schaakposities dan leken, vooral als de schikkingen volgens regels zijn.
Dubbele Codering en Representaties
- Drie representatietypes: verbale, sensorische, en motorische codes.
- Paivio's theorie van dubbele codering stelt dat onthouden verbeterd wordt door meerdere codes aan te spreken.
- Het concreetheidseffect suggereert dat concreetere woorden beter onthouden worden dan abstracte.
Verwerkingsniveau's
- Herinnering is afhankelijk van het niveau van stimulusverwerking (Craik en Tulving).
- Actief informatie oproepen (genereereffect) verbetert verwerving en begrip van de leerstof.
Geheugensteuntjes
- Effectieve herinnering vereisen goede coderingstechnieken en efficiënte oproepsaanwijzingen.
- Methode der loci verbindt te onthouden informatie aan bekende plaatsen.
- Kapstokwoorden en acroniemen helpen bij de organisatie van informatie.
Informatie Opslaan en Bewaren
- Niet alle verworven informatie blijft bewaard, met experimenten die geheugenretentie aantonen.
- Snelle vervalperiode van info in LTG, met een verlies van 65% na een week (Bradey's experiment).
- Hypermnesie maakt het moeilijk om details te verwerken, kan leiden tot een negatief zelfbeeld.
Organisatie van Het Lange Termijn Geheugen (LTG)
- Organisatie in LTG beïnvloedt verwervings- en oproepeffecten door gedistribueerde en inhoudsgebaseerde representaties.
- Gedistribueerde representaties in de hersenen zijn netwerken van neuronen die informatie opslaan en herinneringen oproepen.
Inhoudsgebaseerde vs Adresgebaseerde Representatie
- Inhoudsgebaseerde organisatie bevordert effectieve informatieophaling, terwijl adresgebaseerde modellen beperkingen hebben.
- Koppelingen tussen neuronen zijn essentieel voor de toegang tot informatie; de activatie van knopen vergemakkelijkt herinneringen.
Associatieve Zoektocht
- Herinnering is een associatieve zoektocht met competitieve verbindingen van geactiveerde knopen, wat leidt tot Dèjà-vu en fouten in herinneringen.
- Uniciteit van aanwijzingen verhoogt de kans om informatie effectief te herinneren.
Informatie Oproepen
- Herinneringen zijn afhankelijk van drie stadia: verwerving, bewaren, en oproepen.
- Oproepaanwijzingen zijn cruciaal voor het herinneren van informatie en kunnen de herinneringscapaciteit beïnvloeden.
- Tulving toonde aan dat groep met verbale taken minder goed tussentitels herkende dan de groep met non-verbale taken, wat wijst op de rol van oproepaanwijzingen.
Context en Onthouden
- Godden en Baddeley onderzochten het effect van context op herinneringen: herinnering was 50% beter wanneer de context consistent was met de verwervingsfase.
- Koens vond geen context effect in de opleiding van geneeskundestudenten, wat drie voorwaarden voor contexteffecten benadrukt: weinig inzicht, geen verbinding tussen context en materiaal, en geen motivatie.
Wagenaar's Onderzoek
- Wagenaar registreerde 2400 episodes in zijn dagboek, waarbij "wat" meer invloed had op herinnering dan "waar", "wie", en "wanneer".
- Combinaties van aanwijzingen geven een betere activatie van herinneringen dan enkele cues.
Distinctie en Herinnering
- Distinctie, of uniciteit, verhoogt de effectiviteit van opslag van herinneringen (isolatie-effect).
- Flashbulb memories zijn levendige herinneringen van belangrijke gebeurtenissen die emotioneel geladen zijn, maar niet noodzakelijkerwijs accurater.
Interferentie bij Oproepen
- Verval in geheugensporen kan optreden door fysiologische veranderingen, maar is soms schijnbaar en hangt samen met oproepaanwijzingen.
- Interferentie van tussenliggende gebeurtenissen is belangrijk voor vergeten, waarbij proactieve en retroactieve interferentie de herinnering beïnvloeden.
Toetsing en Geheugen
- Het toetseneffect van Roediger en Karpicke toont aan dat toetsen de herinnering aan informatie verbetert.
- McDaniel ontdekte dat toetsen het oproepen van opgeslagen informatie bevorderde en interferentie reduceerde.
Herinnering als Constructie
- Herinneringen zijn plastisch en kunnen vervormen door suggesties of vervangingen.
- Experimenten met autobiografisch geheugen hebben aangetoond dat mensen vaak niet in staat zijn hun herinneringen precies te reconstrueren.
Organisatieschema’s en Valse Herinneringen
- Bartlett stelt dat organisatieschema’s sterke impact hebben op ons geheugen, wat leidt tot onnauwkeurige herinneringen als zij niet overeenkomen met ons schema.
- Valse herinneringen kunnen ontstaan door associaties tussen gebeurtenissen, wat het perfecte geheugen in twijfel trekt.
Ooggetuigeverklaringen
- Ooggetuigeherinneringen kunnen beïnvloed worden door taal en suggestie, wat bewijs voor de onbetrouwbaarheid ondermijnt.
- Loftus en Palmer hebben aangetoond dat de gebruikte terminologie (zoals 'smakten' vs. 'stoten') invloed heeft op de waargenomen snelheid van voertuigen.
Verdrongen Herinneringen
- Enkel 10% van de kinderen heeft ooit voorkomende ernstige seksueel geweldsincidenten vergeten.
- Traumatische ervaringen zijn zeldzaam volledig vergeten, maar kunnen leiden tot posttraumatische stressstoornissen.
Amnesie en Impliciet Geheugen
- Amnesie kan anterograde (onvermogen nieuwe herinneringen aan te maken) of retrograde (vergeten van oude herinneringen) zijn.
- Kinderamnesie resulteert in het ontbreken van herinneringen voor gebeurtenissen vóór de leeftijd van 3 jaar.
De Ontdekking van Impliciet Geheugen
- Patiënt HM illustreert dat impliciet geheugen intact kan blijven, ondanks verlies van episodisch geheugen na hippocampusoperatie.
- Milner ontdekte dat motorische vaardigheden nog wel aangeleerd konden worden, ook zonder bewustzijn van de training.
Studying That Suits You
Use AI to generate personalized quizzes and flashcards to suit your learning preferences.
Description
In deze quiz testen we je kennis over de processen van informatieopname, interpretatie en selectieve aandacht. We onderzoeken de concepten van leren en geheugen, inclusief de herinneringsbult en de experimenten van Rubin en Schulkind. Bereid je voor om diep in de psychologie van ons geheugen te duiken!