Podcast
Questions and Answers
Który z wymienionych minerałów jest uznawany za przezroczysty?
Który z wymienionych minerałów jest uznawany za przezroczysty?
- Kwarc (correct)
- Hematyt
- Magnetyt
- Gips
Jaką właściwość wykazuje kalcyt pod względem przeźroczystości?
Jaką właściwość wykazuje kalcyt pod względem przeźroczystości?
- Jest całkowicie nieprzezroczysty
- Odmienia się przy różnym świetle
- Jest półprzezroczysty (correct)
- Jest przezroczysty
Który z minerałów ma najwyższą twardość według skali Mohsa?
Który z minerałów ma najwyższą twardość według skali Mohsa?
- Fluoryt
- Talk
- Kwarc (correct)
- Gips
Co opisuje łupliwość minerału?
Co opisuje łupliwość minerału?
Co charakteryzuje minerały o doskonałej łupliwości?
Co charakteryzuje minerały o doskonałej łupliwości?
Jaką formę przyjmuje przełam minerału, gdy jego powierzchnia jest nieregularna i chropowata?
Jaką formę przyjmuje przełam minerału, gdy jego powierzchnia jest nieregularna i chropowata?
Który minerał ma najniższą twardość na skali Mohsa?
Który minerał ma najniższą twardość na skali Mohsa?
Co wpływa na przeźroczystość minerału?
Co wpływa na przeźroczystość minerału?
Jakie minerały powstają w fazie pegmatytowej?
Jakie minerały powstają w fazie pegmatytowej?
Które z wymienionych procesów wpływają na powstawanie granatów?
Które z wymienionych procesów wpływają na powstawanie granatów?
Jakie są cechy skupień kryształów zwanych geodami?
Jakie są cechy skupień kryształów zwanych geodami?
Jakie minerały pojawiają się w procesach ewaporacji?
Jakie minerały pojawiają się w procesach ewaporacji?
Które minerały są wynikiem wietrzenia?
Które minerały są wynikiem wietrzenia?
Jakie skupienia mineralne są opisywane jako zbite?
Jakie skupienia mineralne są opisywane jako zbite?
Co odróżnia skupienia ziemiste od zbitych?
Co odróżnia skupienia ziemiste od zbitych?
Jakie minerały są produktem reakcji wymiany w metasomatozie?
Jakie minerały są produktem reakcji wymiany w metasomatozie?
Jakie minerały klasyfikowane są jako lekkie na podstawie ciężaru właściwego?
Jakie minerały klasyfikowane są jako lekkie na podstawie ciężaru właściwego?
Który z wymienionych minerałów wykazuje zjawisko diadochii?
Który z wymienionych minerałów wykazuje zjawisko diadochii?
Jakie metody można zastosować do określenia twardości minerałów?
Jakie metody można zastosować do określenia twardości minerałów?
Która grupa minerałów składa się głównie z glinokrzemianów sodu, potasu i wapnia?
Która grupa minerałów składa się głównie z glinokrzemianów sodu, potasu i wapnia?
Jakie właściwości fizyczne mogą posiadać minerały oprócz twardości i ciężaru właściwego?
Jakie właściwości fizyczne mogą posiadać minerały oprócz twardości i ciężaru właściwego?
Który minerał łączy się z innymi minerałami w grupy o podobnym składzie chemicznym?
Który minerał łączy się z innymi minerałami w grupy o podobnym składzie chemicznym?
Na podstawie jakiego składnika klasyfikuje się plagioklazy?
Na podstawie jakiego składnika klasyfikuje się plagioklazy?
Jakie właściwości węglanów można określić poprzez reakcję z kwasem solnym?
Jakie właściwości węglanów można określić poprzez reakcję z kwasem solnym?
Flashcards are hidden until you start studying
Study Notes
Przezroczystość
- Przezroczystość minerału to jego zdolność do przepuszczania światła.
- Minerały przezroczyste dobrze przepuszczają światło: przykładami są kwarc, kalcyt, muskowit, fluoryt i halit.
- Minerały półprzezroczyste przepuszczają światło przez krawędzie i narożniki, ale mniej niż minerały przezroczyste: przykładami są kwarc, kalcyt i gips.
- Minerały nieprzezroczyste nie przepuszczają światła: przykładami są kalcyt, gips, hematyt i magnetyt.
- Przezroczystość zależy od barwy, spękań, drobnych wrostków, banieczek gazów i zmętnień minerału.
Łupliwość
- Łupliwość to zdolność minerału do pękania wzdłuż równych powierzchni w określonych kierunkach pod wpływem uderzenia lub nacisku.
- Łupliwość ujawnia płaskie i gładkie powierzchnie.
- Kierunki płaszczyzn łupliwości zależą od budowy krystalicznej minerału.
- Rodzaje łupliwości: doskonała, bardzo dobra, wyraźna i niewyraźna.
Przełam
- Przełam to tworzenie się nierównych powierzchni pod wpływem uderzenia lub nacisku.
- Wystepuje u minerałów bez łupliwości lub o słabym jej występowaniu.
- Rodzaje przełamu: muszlowy, równy, nierówny, zadziorowaty, haczykowaty i ziemisty.
Twardość
- Twardość to opór, jaki stawia minerał przy rysowaniu jego powierzchni ostrzem.
- Określana jest porównując twardość badanego minerału z twardością minerałów wzorcowych wg skali Mohsa.
- Skala Mohsa składa się z 10 minerałów uszeregowanych według wzrastającej twardości.
- Minerał o wyższej twardości rysuje powierzchnię minerałów o niższej twardości.
- Można stosować metody zastępcze do określania twardości: paznokieć, miedź, gwóźdź żelazny, szpilka, szkło, stal.
Ciężar Właściwy
- Ciężar właściwy minerałów dzielimy na:
- lekkie (poniżej 2,5 g/cm3)
- średnie (2,5-4 g/cm3)
- ciężkie (4-6 g/cm3)
- bardzo ciężkie (powyżej 6 g/cm3)
Inne Właściwości Fizyczne
- Niektóre minerały posiadają unikalne właściwości fizyczne:
- sprężystość (mika)
- kruchość
- magnetyzm (magnetyt)
- smak (halit)
- charakterystyczny zapach przy spalaniu (siarka)
Skład Chemiczny
- Większość minerałów ma złożony skład chemiczny.
- Częste jest zjawisko diadochii, czyli zastępowania jonów w sieci krystalicznej.
- Diadochia często zdarza się w krzemianach, gdzie jony Si są zastępowane przez jony Al.
- Powstają kryształy mieszane.
- Do badań chemicznych minerałów używa się specjalistycznych laboratoriów.
- W praktyce badań mineralogicznych często wystarcza reakcja z rozcieńczonym kwasem solnym (10%) do rozpoznania np. węglanów.
Grupy Minerałów
- Minerały o podobnym składzie chemicznym i strukturze krystalicznej tworzą grupy.
- Przykłady: skalenie, granaty, łyszczyki, amfibole i pirokseny.
Skalenie
- Skalenie to glinokrzemiany głównie sodu, potasu i wapnia.
- Stanowią około 50% wszystkich skał skorupy ziemskiej.
- Wyróżnia się skalenie alkaliczne (potasowo-sodowe) i plagioklazy (sodowo-wapniowe).
- Skalenie powstają w wyniku krystalizacji magmy i procesów pomagmowych.
Plagioklazy
- Podział plagioklazów zależy od ilości albitu i anortytu.
- Faze krystalizacji plagioklazów:
- wczesna faza (wysokie temperatury, minerały ubogie w SiO2, bogate w Fe, Mg, S: siarczki, oliwin)
- główna faza (bogate w SiO2: kwarc, skalenie, miki)
- pegmatytową faza (krystalizacja z resztek pomagmowych: biotyt, muskowit)
- pneumatolityczna faza (krystalizacja z gazów i par: fluoryt)
- hydrotermalna faza (krystalizacja z roztworów wodnych: galena, fluoryt)
Procesy Metamorficzne
- Polegają na przeobrażaniu pierwotnych minerałów pod wpływem ciśnienia i temperatury.
- Powstają m.in. granaty, chloryty.
Metasomatoza
- Reakcja wymiany składników gazów i roztworów pomagmowych z minerałami otaczającymi.
- Powstaje m.in. muskowit, biotyt.
Procesy Egzogeniczne
- Wietrzenie (rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny minerałów i skał):
- ortoklaz -> kaolinit
- minerały Cu -> azuryt, malachit
- Ewaporacja (krystalizacja z wód powierzchniowych wskutek parowania):
- halit, gips
- Procesy związane z życiem organicznym:
- kalcyt, opal, bursztyn
Formy Skupień Minerałów
- Skupienia kryształów to zrosty większej ilości pojedynczych osobników.
- Rodzaje skupień:
- szczotki krystaliczne
- geody
- skupienia ziarniste
- skupienia zbite
- skupienia ziemiste
- nacieki (stalaktyty, stalagmity)
Studying That Suits You
Use AI to generate personalized quizzes and flashcards to suit your learning preferences.