Криптографияға кіріспе

Choose a study mode

Play Quiz
Study Flashcards
Spaced Repetition
Chat to Lesson

Podcast

Play an AI-generated podcast conversation about this lesson
Download our mobile app to listen on the go
Get App

Questions and Answers

Ақпаратты ______ түрлі әдістері бар, бірақ ең сенімдісі – криптографиялық әдістер.

қорғаудың

______ – ақпаратты шифрлау арқылы оның құпиялылығын, тұтастығын және қол жетімділігін қамтамасыз ететін ғылым.

Криптография

Құпиялылық (CONFIDENTIALITТУ) – ақпаратты бөгде адамдар оқи ______ қорғау.

алмайтындай

Тұтастық (INTEGRITY) – ______ өзгермегенін растау.

<p>деректердің</p> Signup and view all the answers

Аутентификация (AUTHENTICATION) – ақпарат жіберуші мен қабылдаушының ______ тексереді.

<p>түпнұсқалығын</p> Signup and view all the answers

Авторизация (AUTHORIZATION) – қолданушының ______ әрекеттерін анықтау.

<p>рұқсат етілген</p> Signup and view all the answers

Криптография – ақпаратты үшінші тұлғалардан (зиянкестерден) қорғау үшін оны ______ және кодтау әдістерін зерттейтін ғылым.

<p>шифрлау</p> Signup and view all the answers

______ (Encryption) – ақпаратты құпия түрге келтіру процесі.

<p>Шифрлау</p> Signup and view all the answers

______ (Decryption) – шифрланған ақпаратты бастапқы қалпына келтіру процесі.

<p>Дешифрлау</p> Signup and view all the answers

Симметриялық шифрлауда шифрлау және дешифрлау үшін бір ғана ______ қолданылады.

<p>кілт</p> Signup and view all the answers

______ шифрлауда әр түрлі кілттер қолданылады: ашық және жабық кілт.

<p>Асимметриялық</p> Signup and view all the answers

______ (Data Encryption Standard) – симметриялық шифрлаудың ескірген стандарты.

<p>DES</p> Signup and view all the answers

______ (Advanced Encryption Standard) – симметриялық шифрлаудың қазіргі стандарты.

<p>AES</p> Signup and view all the answers

______ (Rivest-Shamir-Adleman) – асимметриялық шифрлаудың танымал алгоритмі.

<p>RSA</p> Signup and view all the answers

______ (Elliptic Curve Cryptography) – асимметриялық шифрлаудың заманауи алгоритмі.

<p>ECC</p> Signup and view all the answers

Криптография интернеттегі ______ қорғау үшін қолданылады (SSL/TLS).

<p>деректерді</p> Signup and view all the answers

Электрондық ______ криптографиялық әдістер арқылы қорғалады.

<p>қолтаңба</p> Signup and view all the answers

Блокчейн және ______ криптографиялық әдістерді пайдаланады.

<p>криптовалюта</p> Signup and view all the answers

______ технологиясы ақпаратты өзгермейтін етіп сақтайды.

<p>Блокчейн</p> Signup and view all the answers

Криптография болашақта ______ есептеулердің әсеріне бейімделуі керек.

<p>кванттық</p> Signup and view all the answers

Flashcards

Криптография

Ақпаратты шифрлау арқылы оның құпиялылығын, тұтастығын және қол жетімділігін қамтамасыз ететін ғылым.

Құпиялылық (Confidentiality)

Ақпаратты бөгде адамдар оқи алмайтындай қорғау.

Тұтастық (Integrity)

Деректердің өзгермегенін растау.

Аутентификация (Authentication)

Ақпарат жіберуші мен қабылдаушының түпнұсқалығын тексеру.

Signup and view all the flashcards

Авторизация (Authorization)

Қолданушының рұқсат етілген әрекеттерін анықтау.

Signup and view all the flashcards

Криптография анықтамасы

Ақпаратты үшінші тұлғалардан (зиянкестерден) қорғау үшін оны шифрлау және кодтау әдістерін зерттейтін ғылым.

Signup and view all the flashcards

Шифрлау (Encryption)

Ақпаратты түсініксіз форматқа келтіру.

Signup and view all the flashcards

Дешифрлау (Decryption)

Шифрланған ақпаратты бастапқы форматқа қайтару.

Signup and view all the flashcards

DES

Симметриялық шифрлау алгоритмі, Data Encryption Standard аббревиатурасы

Signup and view all the flashcards

Blowfish

Симметриялық шифрлау алгоритмі

Signup and view all the flashcards

AES

Симметриялық шифрлау алгоритмі, Advanced Encryption Standard аббревиатурасы

Signup and view all the flashcards

RSA (Rivest-Shamir-Adleman)

Асимметриялық шифрлау алгоритмі

Signup and view all the flashcards

ECC (Elliptic Curve Cryptography)

Асимметриялық шифрлау алгоритмі

Signup and view all the flashcards

SSL/TLS

Интернеттегі деректерді қорғау хаттамасы

Signup and view all the flashcards

Электрондық қолтаңба

Электрондық құжаттың түпнұсқалығын растайтын құрал

Signup and view all the flashcards

Блокчейн

Деректерді өзгермейтін етіп сақтау технологиясы

Signup and view all the flashcards

Криптовалюта

Блокчейн технологиясында қолданылатын цифрлық ақша

Signup and view all the flashcards

Wi-Fi қорғау

Wi-Fi желілерін қорғау әдісі

Signup and view all the flashcards

Хэш-функциялар

Блокчейн технологиясының қауіпсіздік механизмі

Signup and view all the flashcards

Цифрлық қолтаңбалар

Блокчейн технологиясында қолданылатын қауіпсіздік құралы

Signup and view all the flashcards

Study Notes

  • Қазіргі уақытта ақпараттық қауіпсіздік өте маңызды мәселе болып табылады.
  • Криптография - ол мәліметтерді шифрлау арқылы құпиялылықты, бүтіндікті және қолжетімділікті қамтамасыз ететін ғылым.

Криптографияның негізгі мақсаттары

  • Құпиялылық: Мәліметтерді рұқсатсыз қол жеткізуден қорғау.
  • Тұтастық: Деректердің өзгертілмегенін қамтамасыз ету.
  • Аутентификация: Ақпарат жіберуші мен қабылдаушының түпнұсқалығын тексеру.
  • Авторизация: Пайдаланушының рұқсат етілген әрекеттерін анықтау.
  • Криптография үшінші тараптардан ақпаратты қорғау үшін шифрлау және кодтау әдістерін зерттейді.

Негізгі ұғымдар:

  • Шифрлау (Encryption): Мәліметтерді құпия түрге түрлендіру.
  • Дешифрлау (Decryption): Шифрланған мәліметтерді бастапқы күйіне келтіру.
  • Кілттер: Шифрлау және дешифрлау процестерінде қолданылатын құпия ақпарат.

Криптографиялық әдістер:

  • Симметриялық шифрлау: Бір кілт шифрлауға және дешифрлауға да қолданылады.
    • DES (Data Encryption Standard): Деректерді шифрлау стандарты
    • Blowfish
    • AES (Advanced Encryption Standard): Шифрлаудың жетілдірілген стандарты
  • Асимметриялық шифрлау: Әр түрлі кілттер қолданылады (ашық және жабық).
    • RSA (Rivest-Shamir-Adleman)
    • ECC (Elliptic Curve Cryptography): Эллипстік қисық криптографиясы

Криптография қолданылуы

  • Интернеттегі мәліметтерді қорғау (SSL/TLS)
  • Электрондық қолтаңба
  • Блокчейн және криптовалюта
  • Wi-Fi желілерін қорғау
  • Блокчейн технологиясы ақпаратты өзгермейтін етіп сақтайды.
  • Биткоин және басқа да криптовалюталарда RSA және SHA-256 алгоритмдері қолданылады.

Қауіпсіздік механизмдері

  • Хэш-функциялар
  • Цифрлық қолтаңбалар
  • Ашық және жабық кілттер

Python-да AES шифрлау алгоритмін іске асыру

  • AES шифрлауын жүзеге асыру үшін Python-дағы "pycryptodome" кітапханасын пайдалануға болады.
  • "Crypto.Cipher import AES", "Crypto.Util.Padding import pad, unpad" және "import base64" модульдерін импорттау керек.
  • Шифрлау және дешифрлау функцияларын анықтау қажет.
  • Шифрлау кезінде мәтін AES.block_size-ға дейін толықтырылып, шифрланады, нәтиже base64-ке кодталады.
  • Дешифрлау кезінде base64-тен кодталған мәтін дешифрланып, толықтыру алынып тасталады.
  • 16 байттық кілт пайдаланылады.

Қорытындылар:

  • Криптография қазіргі ақпараттық қауіпсіздіктің негізгі құралы болып табылады.
  • Әртүрлі әдістер әртүрлі қауіптерге қарсы қолданылады.
  • Криптография кванттық есептеулердің әсеріне бейімделуі керек болады.
  • Криптографиялық қауіптерге қарсы Quantum Cryptography әдістері әзірленуде.

Studying That Suits You

Use AI to generate personalized quizzes and flashcards to suit your learning preferences.

Quiz Team

Related Documents

More Like This

Data Security Fundamentals Quiz
25 questions
Cryptography and Types of Encryption
35 questions
Use Quizgecko on...
Browser
Browser